R Y T M Í S K   T Ó N L I S T

Prófþættir í rytmískri tónlist

Kontrabassi

Grunnpróf

Á grunnprófi skal nemandi leika tvö aðallög. Auk þess skal hann leggja fram safnlista með fjórum lögum og velur prófdómari eitt þeirra til flutnings. Alls eru því undirbúin sex lög og skulu þau öll vera í samræmi við kröfur námskrár. Aðrir prófþættir eru æfing, tónstigar og hljómar, val og óundirbúinn nótnalestur auk þess sem gefið er fyrir heildarsvip prófsins. Á grunnprófi er heimilt að notast við undirleik kennara eða hljóðritaðan undirleik.

Á grunnprófi skulu bassanemendur að lágmarki flytja laglínu í öðru tveggja aðallaga og helmingi safnlistalaga. Ekki er nauðsynlegt að kontrabassanemendur flytji laglínur í öðrum lögum. Tilgreina skal í prófgögnum í hvaða lögum próftaki flytur laglínu.

Miða skal við að heildartími á grunnprófi fari ekki fram yfir 30 mínútur. Á prófinu skal nemandi flytja öll lög samkvæmt prófþætti 1 utanbókar. Sama á við um tónstiga og hljóma samkvæmt prófþætti 3. Annað prófefni má leika eftir nótum.

Prófþættir eru þessir:

  • Verk (45 einingar alls) í samræmi við kröfur greinanámskrár.
    1. Tvö ólík aðallög (15 einingar hvort).
    2. Eitt lag af fjögurra laga safnlista - valið af prófdómara (15 einingar).
  • Æfing (15 einingar) í samræmi við kröfur greinanámskrár - leikin með boga.
  • Tónstigar og hljómar (15 einingar) í samræmi við kröfur greinanámskrár.
  • Val (10 einingar). Nemandi velji annað eftirtalinna viðfangsefna:
    1. Leiki frumsamið verk eða eigin útsetningu.
    2. Leiki verk samkvæmt klassískri námskrá af sambærilegri þyngd og önnur prófverkefni.
  • Óundirbúinn nótnalestur (10 einingar).
    1. Hefðbundinn nótnalestur (5 einingar).
    2. Lestur bókstafshljóma og spuni yfir þá (5 einingar).
  • Heildarsvipur (5 einingar).
   Dæmi um prófverkefni á grunnprófi

Í námskrá eru gefin eftirfarandi dæmi um prófverkefni á grunnprófi. Dæmunum er ætlað að skilgreina þyngdarstig prófsins. Fullt eins má velja önnur verkefni af sambærilegri þyngd.

Dæmi um aðallög og lög á safnlista

  • Autumn leaves (Kosma)
  • Blue Bossa (Dorham)
  • Cantloupe Island (Hancock)
  • Don´t know why (Harris)
  • How high the moon (Lewis)
  • Misty (Garner)
  • Mo better blues (Lee)
  • So what (Davis)
  • Summertime (Gerswin)
  • Watermelon man (Hancock)

Dæmi um æfingar

  • Æfing nr. 1 – Úr: F. Simandl: 30 Etudes for the string bass
  • Etude VIII, 1. hluti – Úr: Rufus Reid: The evolving bassistI
Miðpróf

Á miðprófi skal nemandi leika tvö aðallög. Auk þess skal hann leggja fram lista með fjórtán lögum og velur prófdómari eitt þeirra til flutnings. Alls eru því undirbúin sextán lög og skulu þau öll vera í samræmi við kröfur námskrár. Miðað er við að a.m.k. helmingur laga samkvæmt prófþætti 1 sé djasstónlist. Aðrir prófþættir eru upprit, tónstigar og hljómar, val og óundirbúinn nótnalestur auk þess sem gefið er fyrir heildarsvip prófsins.

Á miðprófi skulu bassanemendur að lágmarki flytja laglínu í öðru tveggja aðallaga og helmingi safnlistalaga. Ekki er nauðsynlegt að kontrabassanemendur flytji laglínur í öðrum lögum. Tilgreina skal í prófgögnum í hvaða lögum próftaki flytur laglínu.

Miða skal við að heildartími á miðprófi fari ekki fram yfir 50 mínútur. Á prófinu skal nemandi flytja öll lög samkvæmt prófþætti 1 utanbókar. Sama á við um upprit samkvæmt prófþætti 2 og tónstiga og hljóma samkvæmt prófþætti 4. Einnig skal leika valverkefni samkvæmt prófþætti 5 b) utanbókar. Önnur prófverkefni, þ.e. æfingu samkvæmt prófþætti 3 og val samkvæmt prófþætti 5 a) og 5 c), má leika eftir nótum. Eðli málsins samkvæmt er óundirbúinn nótnalestur samkvæmt prófþætti 6 alltaf eftir nótum.

Prófþættir eru þessir:

  • Verk (36 einingar alls) í samræmi við kröfur greinanámskrár.
    1. Tvö ólík aðallög, flutt með hljómsveit (12 einingar hvort).
    2. Eitt lag af fjórtán laga safnlista, flutt með hljómsveit - valið af prófdómara (12 einingar).
  • Upprit (12 einingar) flutt með upprunalegri upptöku. (Getur verið einleikskafli eða samfelld blanda einleiks og undirleiks sama flytjanda.)
  • Æfing (12 einingar) í samræmi við kröfur greinanámskrár - leikin með boga.
  • Tónstigar og hljómar (15 einingar) í samræmi við kröfur greinanámskrár.
  • Val (10 einingar). Nemandi velji eitt eftirtalinna viðfangsefna:
    1. Leiki frumsamið verk eða eigin útsetningu.
    2. Leiki verk að eigin vali af sambærilegri þyngd og önnur miðprófsverkefni.
    3. Leiki verk samkvæmt klassískri námskrá af sambærilegri þyngd og önnur prófverkefni.
  • Óundirbúinn nótnalestur (10 einingar).
    1. Hefðbundinn nótnalestur (5 einingar).
    2. Lestur bókstafshljóma og spuni yfir þá (5 einingar).
  • Heildarsvipur (5 einingar).
   Dæmi um prófverkefni á miðprófi

Í námskrá eru gefin eftirfarandi dæmi um prófverkefni á miðprófi. Dæmunum er ætlað að skilgreina þyngdarstig prófsins. Fullt eins má velja önnur verkefni af sambærilegri þyngd. Dæmin eiga við um aðallög og þau lög sem bæst hafa á safnlista frá grunnprófi.

Dæmi um aðallög og ný lög á safnlista

  • All the things you are (Kern)
  • Black Orpheus (Bonfa)
  • Bluesette (Thielemans)
  • I’ll remember April (Raye / DePaul / Johnston)
  • My funny valentine (Rodgers)
  • Pools (Grolnik)
  • Samurai hee-haw (Johnson)
  • The chicken ( Ellis)
  • There will never be another you (Warren / Gordon)
  • What’s this thing called love (Porter)

Dæmi um upprit

  • Paul Chambers: Freddie Freeloader (Miles Davis: Kind of Blue)
  • Sam Jones: Sam Sack (Milt Jackson / Wes Montgomery: Bags meets Wes)

Dæmi um æfingar

  • Exercise 1 Ode drip – Úr: J. Goldsby: The jazz bass book, bls. 199
  • F. Simandl: Æfing nr. 12 – Úr: 30 Etudes for the string bass
Framhaldspróf

Á framhaldsprófi skal nemandi leika tvö aðallög. Auk þess skal hann leggja fram lista með 32 lögum og velur prófdómari eitt þeirra til flutnings. Alls eru því undirbúin 34 lög og skulu þau öll vera í samræmi við kröfur námskrár. Miðað er við að a.m.k. helmingur laga samkvæmt prófþætti 1 sé djasstónlist. Aðrir prófþættir eru upprit, æfing, tónstigar og hljómar, val og óundirbúinn nótnalestur, auk þess sem gefið er fyrir heildarsvip prófsins.

Á framhaldsprófi skulu bassanemendur að lágmarki flytja laglínu í öðru tveggja aðallaga og helmingi safnlistalaga. Ekki er nauðsynlegt að kontrabassanemendur flytji laglínur í öðrum lögum. Tilgreina skal í prófgögnum í hvaða lögum próftaki flytur laglínu.

Miða skal við að heildartími á framhaldsprófi fari ekki fram yfir 60 mínútur. Á prófinu skal nemandi flytja öll lög samkvæmt prófþætti 1 utanbókar. Sama á við um upprit samkvæmt prófþætti 2 og tónstiga og hljóma samkvæmt prófþætti 4. Einnig skal leika valverkefni samkvæmt prófþætti 5 b) og 5 c) utanbókar. Önnur prófverkefni, þ.e. æfingu samkvæmt prófþætti 3 og val samkvæmt prófþætti 5 a), má leika eftir nótum. Eðli málsins samkvæmt er óundirbúinn nótnalestur samkvæmt prófþætti 6 alltaf eftir nótum.

Prófþættir eru þessir:

  • Verk (36 einingar alls) í samræmi við kröfur greinanámskrár.
    1. Tvö ólík aðallög, flutt með hljómsveit (12 einingar hvort).
    2. Eitt lag af 32 laga lista, flutt með hljómsveit - valið af prófdómara (12 einingar).
  • Upprit (12 einingar) flutt með upprunalegri upptöku. (Getur verið einleikskafli eða samfelld blanda einleiks og undirleiks sama flytjanda.)
  • Æfing (12 einingar) í samræmi við kröfur greinanámskrár - leikin með boga.
  • Tónstigar og hljómar (15 einingar) í samræmi við kröfur greinanámskrár.
  • Val (10 einingar). Nemandi velji eitt eftirtalinna viðfangsefna:
    1. Leiki frumsamið verk eða eigin útsetningu.
    2. Leiki verk að eigin vali af sambærilegri þyngd og önnur framhaldsprófsverkefni.
    3. Leiki verk á annað hljóðfæri úr sömu fjölskyldu og aðalhljóðfæri.
  • Óundirbúinn nótnalestur (10 einingar).
    1. Hefðbundinn nótnalestur (5 einingar).
    2. Lestur bókstafshljóma og spuni yfir þá (5 einingar).
  • Heildarsvipur (5 einingar).
   Dæmi um prófverkefni á framhaldsprófi

Í námskrá eru gefin eftirfarandi dæmi um prófverkefni á framhaldsprófi. Dæmunum er ætlað að skilgreina þyngdarstig prófsins. Fullt eins má velja önnur verkefni af sambærilegri þyngd.

Dæmi um aðallög og ný lög á safnlista

  • Bright size life (Metheny)
  • Dolphin Dance (Hancock)
  • Giant steps (Coltrane)
  • Heyoke (Wheeler)
  • How my heart sings (Zindars)
  • Infant eyes (Shorter)
  • Inner Urge (Henderson)
  • May dance (Holland)
  • Naima (Coltrane)
  • Prism (Jarret)

Dæmi um upprit

  • Eddie Gomez: Pools (Steps ahead: Steps ahead)
  • Marc Johnson: Turn out the stars (Paul Motion: Bill Evans)

Dæmi um æfingar

  • Etýða nr. 18 – Úr: Hrabe.: Eighty-six Etudes for String Bass
  • Etýða nr. 17 – Úr: Simandl: 30 Etudes for the string bass
Tónleikar

Að loknu framhaldsprófi í hljóðfæraleik í rytmískri tónlist skal nemandi halda tónleika með u.þ.b. 60 mínútna langri efnisskrá. Alla jafna er gert ráð fyrir að tónleikarnir séu samfelldir, án hlés. Efnistök eru frjáls og engar stílrænar takmarkanir eru gerðar um efnisskrá en áhersla lögð á að hún sé sannfærandi og persónuleg, fjölbreytt og krefjandi. Ekki er heldur gerð krafa um tengingu við efnisskrá undangengins framhaldsprófs en heimilt er að nota hana eða hluta hennar á tónleikunum. Þá er heimilt að nota eigin tónsmíðar á tónleikunum, þær geta verið hluti efnisskrár eða hugsanlega getur efnisskrá alfarið byggst á eigin tónsmíðum. Megináherslan er á að nemandi undirbúi og flytji efnisskrá sem er sannfærandi músíkölsk upplifun frá upphafi til enda. Nemandi ber ábyrgð á framsetningu tónlistarinnar, þ.m.t. samsetningu hljómsveitar og frammistöðu meðleikara. Fyrir frammistöðu á tónleikunum er gefin umsögn en ekki einkunn. Ekki er nauðsynlegt að halda tónleikana á sama skólaári og hljóðfæraprófið fer fram.